Thứ Hai, 25 tháng 2, 2008

Đến một lúc

ĐẾN MỘT LÚC

Đến một lúc, chúng ta bỗng thông hiểu tất cả mọi quy luật của đất trời rằng không có gì là trường tồn bất biến, ngược lại chính nhờ sự biến đổi ấy mà chúng ta có những điều mới mẻ tinh khôi.

Đến một lúc, mọi giông tố mịt mùng không che nổi sự bừng sáng của con tim và mọi khổ đau buồn tủi không đánh gục được niềm lạc quan tiềm ẩn trong một tinh thần.

Chúng ta sống quá lâu trong thành kiến và định kiến hẹp hòi cùng với lòng kiêu mạn đứng chen chân trong một ngôi nhà bản ngã; đến một lúc, chúng ta cần phải bước ra khỏi cửa để được ngắm nhìn toàn bộ sự mênh mông và bát ngát của đất trời.

Đến một lúc, chúng ta cảm nhận được niềm vui khi tấm lòng rộng mở và trái tim thắp sáng lên niềm tin yêu cuộc sống.

Đến một lúc, chúng ta nhìn lại và cười nhạo vào những trò hề do chính mình tạo ra và chúng ta trở nên lặng lẽ để thấy rõ sự cần thiết của tĩnh tại tâm hồn.

Chúng ta chợt nhận thấy quy luật sâu xa của cuộc sống hạnh phúc không chỉ là đón nhận mà còn phải là sự cho đi.

Đến một lúc, cảm thấy ngập tràn hạnh phúc không phải vì chúng ta vớt lên được cái gì đó từ dòng nước mà chính là quăng bỏ bớt cho dòng nước cuốn trôi.

Đến một lúc, chúng ta hiểu được sự thật của niềm vui không phải là ở đỉnh vinh quang hay ngọn núi ngập hoa vàng mà chính là từng bước chân thảnh thơiđược ngắm hoa cỏ dại trên đường.

Chúng ta chợt nhận ra rằng hạnh phúc không phải ở đâu xachính là sự mãn nguyện trong từng phút giây hiện tại.

Khi đã trải qua bao nhiêu buồn vui thương ghét, bao hi vọng chán chường, bao thành công thất bại, đến một lúc chúng ta chợt nhận thấy rằng tất cả mọi sự đời đến và đi, có rồi không dường như chỉ là một tuồng ảo hóa.

Chúng ta cảm thấy mọi lý luận, ngôn từ đều thừa thãi, thay vào đó chỉ cần một nụ cười, một ánh mắt hoặc một tình thương nồng ấm dẫu chỉ là của người khách qua đường cũng đủ làm cho ta ấm lòng và tươi vui hơn trong cuộc sống.

Đến một lúc, chúng ta thấy tuổi trẻ của mình chỉ toàn là ước mơ cùng với nỗ lực vào tương lai hun hút, và đến lúc già đi thì luôn hồi ức tiếc thương một dĩ vãng đã xa rồi. Trong một đời người ngắn ngủi chúng ta đã đánh lỡ đi bao sự sống nhiệm mầu trong thực tại giản đơn.

Đến một lúc, chúng ta hiểu ra rằng duy chỉ có tình thương, chứ không phải có bất cứ thứ gì khác giúp con người thiết lập được trật tự mới và hòa bình cho nhân loại.

Mọi dòng sông đều chảy ra biển cả, mọi con đường chân lý đều hướng về nẻo đạo vô biên và mọi yêu thương chung cuộc đều đạt đến chân phúc.

Đến một lúc, chúng ta cần phải dọn đất trồng hoa trên mảnh vườn của mình còn hơn mỏi mòn chờ đợi ai đó mang hương sắc đến dâng cho.

Tất cả mọi hành động của ta chỉ là những đợt sóng lăn tăn trên mặt biển nhưng trong lòng đại dương sâu thẳm vẫn còn đó sự lặng lẽ bình yên.

Đến một lúc, chúng ta cảm thấy những việc làm thường nhật phải là niềm vui cho sự sống hàng ngày chứ không phải là sự bắt buộc hay là một quán tính khô khan, máy móc của đời mình.

Hiểu ra rằng bản ngã ích kỷ thường khiến mình nhìn thấy lỗi lầm, sự xấu xa của người khác hơn là chính bản thân mình. Chúng ta thường che đậy và bảo vệ mình khỏi tổn thương nhưng vô tình điều ấy là tự ôm chất độc và giết chết bản thân mình.

Đến một lúc, chúng ta cảm thấy sự tha thứ, bao dung là món quà tặng vô giá và cầ thiết mà con người có thể trao tặng cho nhau không bao giờ cạn.

Khi chúng ta thấy mình tham vọng quá lớn trong khi đời người thật ngắn ngủi, đó là lúc mình hiểu ra hành trang cho lộ trình vạn dặm không phải là những gì có thể nắm bắt bên ngoài mà đó là yếu tố tâm linh bất diệt bên trong.

Đến một lúc, chúng ta hiểu con đường tâm linh thì tuyệt đối đơn độc, không ai có thể đi theo dẫu đó là người thân yêu nhất.

Chúng ta cảm nhận những khoảnh khắc tĩnh lặng nhỏ bé của tâm hồn còn quý giá hơn cả những tài sản được cất chứa chung quanh là lúc chúng ta định lượng được giá trị chân thật của một kiếp người.

Chúng ta hiểu rằng cần phải thánh hóa đời sống hơnchạy đi tìm thiên đường ở chốn xa xăm.

Đến một lúc, chúng ta cảm thấy không sợ hãi địa ngục hoặc một thế lực tối cao, nhưng bằng trí tuệ tuyệt vời, chúng ta thấy rằng vạn pháp vốn là không và số phận tùy thuộc vào khả năng giác ngộ của chính mình.

Chúng ta cảm thấy nhẹ nhàng, thanh thản trước những mất mát, đau thương vì lòng nước thanh lương có thể cuốn trôi đi bao hệ lụy và có thể đưa chúng ta bến bờ rạng rỡ của ngày mai.

Thứ Bảy, 26 tháng 1, 2008

http://vietnamnet.vn/thuhanoi/2008/01/766139/

Ai nên "nịnh" ai?

06:17' 27/01/2008 (GMT+7)

- Chuyện xảy ra hiện nay tại Ngân hàng Nhà nước hay tại các cơ quan ở các thành phố lớn chỉ là phần nổi của một tảng băng chìm… Biết bao người ra đi lặng lẽ vì “im lặng là vàng”, mà số đông là vàng thật. Với tài năng thật sự, họ sẽ tiến nhanh và xa hơn, kèm theo thu nhập cao hơn nhưng lòng thanh thản. Với họ, đồng tiền kiếm được bằng sức lao động mới là chính đáng, nhận những phong bì thấm đẫm mồ hôi của dân nghèo mới đáng lên án.

Người ta thường phải nịnh người yêu để hy vọng sẽ được cầm tay, nịnh con để chúng đến trường ngoan ngoãn, nịnh vợ để nàng không la mắng nếu mình trót dại đi karaoke về muộn và muốn tiến thân phải nịnh sếp.

Không cần có năng lực nhưng được sự nâng đỡ của sếp, bạn cũng sẽ lên nhanh. Bạn lên cao rồi cũng bắt người khác nịnh mình như bản thân đã từng chịu “nhục” vì… nịnh. Chuyện đó xảy ra ở Trung Quốc, ở Mỹ hay châu Phi. Nó xảy ra từ thời nô lệ hay phong kiến đến thời đại internet ngày nay. Đáng tiếc, vấn nạn đó hiện đang hoành hành quá dữ dội ở nước ta. Vì có chuyện nịnh nọt cấp trên nên mới sinh ra hối lộ, chạy chức quyền.

Và cũng vì không "tiêu hóa" nổi văn hóa “nịnh sếp” nên nhiều người đã bỏ cơ quan ra đi, mới có chuyện chất xám đang chảy. Đây cũng là câu chuyện đối nhân xử thế, cung cách quản lý, đổi mới tư duy trong thời đại mới của người lãnh đạo. Tiền lương thấp chỉ là một trong muôn vàn lý do khiến người ta ra đi.

Chuyện ra khỏi biên chế nhà nước

Năm 1993, khi tôi viết đơn xin ra khỏi một viện khoa học, nơi tôi đã gắn bó 17 năm, rất nhiều đồng nghiệp đã ngạc nhiên tại sao tôi có thể “dại” đến thế. Bố mẹ tôi nhắn về quê để họp gia đình và mong tôi thay đổi quyết định. Với ngần ấy năm công tác, có bằng phó tiến sỹ và cũng có đôi chút địa vị mà bỏ đi tất cả để bắt đầu cuộc đời từ số không cũng đáng tiếc. Ra khỏi biên chế nhà nước cách đây 15 năm quả là một chuyện khó tưởng tượng với nhiều người.

Tôi nhớ lý do là vì lương bổng kém, không thể so với một tổ chức quốc tế họ hứa trả tôi gấp 10 lần dù hợp đồng chỉ ba năm, nhưng phía sau quyết định đó là sự suy nghĩ của tôi về ông thủ trưởng.

Ông được bổ nhiệm thông qua một cuộc thăm dò tín nhiệm, có kiểm phiếu hẳn hoi, xem ra rất dân chủ. Ông được rất ít số phiếu so với một đồng nghiệp khác, nhưng người có quyền quyết định bổ nhiệm lại thân thiết với ông hơn nên giải thích với cả cơ quan: “Tôi chọn anh K vì... trẻ hơn”. Không hiểu người ta bày đặt ra việc thăm dò làm gì cho phí thời gian. Ai cũng hiểu đằng sau lý do “trẻ hơn” chính là những gì rồi.

Chúng tôi kiếm hợp đồng hàng trăm triệu về cho nhóm nghiên cứu. Lợi nhuận được chia đều cho anh em và… cả ông thủ trưởng. Ông không làm gì nhưng vì là lãnh đạo nên ông đòi lương “chủ trì đề tài”. Khi tôi đưa giấy cho ông ký nhận tiền “chỉ tay năm ngón” hàng tháng thì ông ấy nói: “Tớ là viện trưởng mà phải ký sao?” Rất lạ, chúng tôi nhận một xu cũng phải ký, còn ông nhận cả triệu (những năm 1990) thì không phải ký. Ông ăn chặn ngang nhiên và cấp dưới phải chịu trách nhiệm.

Trong cơ quan có nhiều nhóm phải cống nạp cho thủ trưởng theo cách như thế. Vài người thân tín hay nịnh bợ ông thì được nâng đỡ lên rất nhanh. Thậm chí, có người còn đề nghị vợ của ông lên làm trưởng phòng dù bà chỉ có trình độ trung cấp, không có chút nghiệp vụ quản lý nào. Người có đề đạt đó sau này lên thay khi ông hưu, còn ông đã 65 tuổi vẫn lang thang ở cơ quan làm “chuyên gia".

Nói về thu nhập ngoài lương, bạn thử tìm hiểu vài ông cỡ vụ trưởng của vài bộ sẽ rõ. Vợ một ôtô riêng, con gái và con trai đều có ôtô riêng. Đó là thứ nhìn thấy được. Chiếc ghế bốn chân của ông tạo ra những chiếc xe bốn bánh trên. Thử hỏi nhân viên dưới quyền những người như thế sẽ làm gì. Hoặc sẽ “noi gương” ông hoặc có tấm lòng với dân với nước sẽ xin thôi việc.

Bạn có yêu nghề và gắn bó với cơ quan bao nhiêu cũng không thể làm việc dưới quyền những người như trên. Cơ chế tuyển chọn hay bổ nhiệm lãnh đạo không minh bạch đã tạo ra những quan tham thời nay, nhưng lại luôn nhân danh “vì nước vì dân” khi đứng trên bục phát biểu. Những người tài được đặt vào tay những thủ trưởng ngồi "nhầm chỗ" như vậy, rút cục họ sẽ không thể làm việc nổi và sẽ phải tìm cách đi nơi khác.

Đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến “chất xám” trọng danh dự bỏ đi. Chuyện xảy ra hiện nay tại Ngân hàng Nhà nước hay tại các sở ở các thành phố lớn chỉ là phần nổi của một tảng băng chìm. Biết bao người ra đi lặng lẽ vì “im lặng là vàng”, mà số đông là vàng thật. Với tài năng thật sự, họ sẽ tiến nhanh và xa hơn, kèm theo thu nhập cao hơn nhưng lòng thanh thản. Với họ, đồng tiền kiếm được bằng chính sức lao động mới là chính đáng. Nhận những phong bì thấm đẫm mồ hôi của dân nghèo mới đáng lên án.

Tôi gặp một anh bạn trên chuyến bay từ Vientiane về Hà Nội. Anh làm tư vấn cho một công ty khoáng sản quốc tế, lương 550$/ngày và không đủ thời gian làm hết các hợp đồng. Các công ty nước ngoài thi nhau “nịnh” dù anh không có chút quyền lãnh đạo nào. Vốn liếng của anh là tiếng Anh thông thạo và tri thức sâu sắc về các tầng địa chất mac ma. Nơi anh công tác tại cơ quan Việt Nam, không ai cần đến kiến thức ấy. Thế mà Tây ở tận Canada lại biết và mời anh lên Bắc cực tìm mỏ dầu.

Nhiều người bỏ cơ quan nhà nước vì không muốn ăn tiền của dân nghèo. Thật ra, nếu ăn hối lộ hay nhũng nhiễu, khi pháp luật sờ đến thì họ trở thành vật tế thần đầu tiên. Số đông đang làm việc có đạo đức thì dù cố gắng vì đất nước nhưng đôi khi cũng phải lắc đầu ngao ngán “kệ cho đời trôi” hoặc “bó tay.com”.

"Thăm" sếp. Ảnh: X-cafe

Cơ chế ngày nay, ai phải "nịnh" ai?

Người ta nói đến những việc “đương nhiên” trong cơ quan công quyền. Nếu anh trong đường dây thì “đương nhiên” anh phải theo hệ thống đã sắp đặt, phải nịnh sếp và phải tìm cách ăn hối lộ của dân để có tiền chu cấp cho quan trên. Nếu không, anh sẽ bật ra khỏi guồng máy hoặc ngồi chơi xơi nước.

Tôi đã làm việc nhiều năm ở một số tổ chức quốc tế. Rất lạ, sếp Tây chỉ mong đến nhà nhân viên chơi để “nịnh” quân. Họ còn biết ngày sinh nhật hay dịp 8/3 để tặng hoa các cô thư ký. Ngày Tết sếp có phong bì 50$ cho anh bảo vệ cơ quan.

Cơ chế quản lý con người của họ thật đáng để ta suy nghĩ. Sếp muốn tồn tại được là do quân quyết định. Thỉnh thoảng tôi nhận một email của bên phát triển nguồn nhân lực hỏi về anh Andrew, người quản lý trực tiếp của tôi. Hằng năm người ta tổ chức thăm dò ý kiến một cách bí mật về lãnh đạo. Nếu trên 50% cán bộ dưới quyền không thích thì sếp liệu mà xách va li về nước.

Trong khi tại các cơ quan nhà nước của ta, các bạn thử tìm ra ai trong dịp Tết này không đến nhà thủ trưởng. Hay là chỉ thấy dòng chảy phong bì về nhà thủ trưởng. Muốn xem người ta xu nịnh thế nào, hãy đến những đám ma cha mẹ hay đám cưới con cái của những người đương chức đương quyền.

Vì thế, xin những người làm chính sách hãy tạo ra cơ chế để “sếp nịnh nhân viên” thì chất xám không chảy đi cho dù lương có thấp một chút so với công ty tư nhân. Cơ quan nhà nước vốn ổn định nên nhiều người vẫn thích ở lại trong khi bên tư nhân sa thải bất kỳ lúc nào nếu họ không còn lợi nhuận.

Đổi mới tư duy trong lãnh đạo

Nếu cơ quan nào đó có đông người bỏ biên chế, xin đừng kêu gọi suông: “Các anh chị hãy ở lại”, mà hãy xem xét ban lãnh đạo của cơ quan đó có xứng đáng hay không. Họ quản lý kém, vô đạo đức hay ngồi nhầm chỗ thì nên thay đổi chính họ trước tiên, sau đó mới kêu gọi mọi người đừng đi.

Người dân mong có công ăn việc làm để “có đồng ra đồng vào”. Người có hiểu biết thì họ đặt tiêu chí môi trường làm việc, điều kiện để cống hiến tốt nhất, khả năng tiến thân và cuối cùng là lương bổng để đi tìm việc. Kêu gọi yêu đất nước, yêu cơ quan nhà nước mà môi trường làm việc không minh bạch thì số cán bộ có năng lực bỏ đi còn tăng nhiều.

Chuyện 15 năm trước của tôi hay 15 năm sau cũng vẫn thế thôi. Người lãnh đạo không thay đổi để theo kịp thời đại thì khó giữ được nhân viên giỏi cho mình. Chất xám sẽ còn chảy nếu cơ chế quản lý hay bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo không thay đổi, trong đầu người lãnh đạo thích được “nịnh” thay vì chính ông ta nên đi “nịnh” những người tài năng dưới quyền.

Tướng Napoleon, một người lùn, với mãi không lấy được cuốn sách trên giá. Người hầu cận lấy hộ và đùa: “Tôi thế mà cao hơn bệ hạ đấy”. Napoleon đùa lại: “Nhưng tôi lại có thể chỉ huy những người cao hơn mình một cái đầu”. Phải chăng bài học về bí quyết dùng người tài hơn mình của Napoleon cách đây mấy trăm năm vẫn còn giá trị.

  • Hoa Lư

Hỏi chuyện con Suối đầu nguồn

- Suối bắt đầu từ đâu?

- Từ nguồn!

- Nước nguồn có từ đâu?

- Từ trong lòng đất tràn qua kẽ đá!

- Phải thế mà nước Suối đầu nguồn trong vắt, mát lịm vị ngọt. Và suối đổ về đâu?

- Đổ ra sông!

- Sông cũng là do nhiều suối gộp lại mà sao không trong như suối?

- Bởi mang nặng phù sa đắp bồi cuộc sống.

- Trăm con sông đều đổ ra biển cả, vậy sao nước biển lại mặn?

- Đấy là nước mắt của đời. Vị mặn của hạnh phúc và khổ đau bởi cuộc sống có những giọt nước mắt vui và những giọt nước mắt buồn!

- Và suy cho cùng thì biển cả là do triệu con suối đổ về?

- Đúng thế, nhưng là cả một hành trình đi qua những buồn vui và lo toan, hạnh phúc và đau khổ, vinh quang và cay đắng.

- Suối róc rách nhưng sao khi gặp nhau ở biển cả dù qua cả một hành trình như bạn nói lại gầm gào?

- Đấy là khát khao t ìm lại chính mình! Biển cả mênh mông nhưng con sóng chỉ lao vào bờ, chứ không lao ra ngoài.

- Và tìm được??

- Một phần! Nếu biết hoá thân thành mây làm những cơn mưa quay về đất mẹ làm dịu đi những cánh đồng khô hạn, tưới cho cây lá đâm chồi.

- Và nước nguồn cũng có nước biển tìm về trong đó? Vậy khoảng cách giữa Suối đầu nguồn và Biển cả là gì?

- Là cuộc đời!

- Và con người lúc sinh ra cũng như suối đầu nguồn...

- Nhưng trên đường đi gặp bao ghềnh đá,

- Nhưng Suối vẫn vượt qua đó thôi ! Bạn có mong nếu không có ghềnh đá?

- Đấy là sự cần thiết. Ghềnh đá mới tạo ra cho Suối tôi tiếng hát và vẻ đẹp riêng! Thiếu họ, tôi bị nhạt nhoà và … vô duyên! Chỉ không mong có rác rưởi vướng bận vào dòng chảy mà thôi.

- Và đấy cũng là khát vọng không chỉ có ở Suối và Người!

- Để cuộc sống chỗ nào cũng như “nước suối”.

- Đấy là quà tặng của cuộc sống mà ta vẫn gọi là tình yêu.

- Và tình yêu ấy không bao giờ cạn khi Suối đầu nguồn chúng tôi được vắt ra từ trong lòng đất.

- Mong ước của bạn???

- Dù đi xa có thành sông, thành biển thì vẫn giữ trong trái tim mình sự trinh nguyên ban đầu của Suối đầu nguồn chúng tôi !

- Đấy là khoảng lắng cần thiết của cuộc sống và khoảng lắng này làm nên tất cả ?

- Bởi đấy là cội nguồn…

- Xin cảm ơn !